PETJO, DE TAAL VAN DE INDO-EUROPEAAN
Petjo, ook Petjoh, Petjok of Pecok, is, net als het uitgestorven Javindo, een Creoolse taal die (echter steeds minder) in Indonesië wordt gesproken. De grammatica is een versimpeld Maleis, en kent invloeden uit het Nederlands, Javaans en Betawi.
Het
Javindo was, net als het Petjoh, een Creoolse taal die in Indonesië werd gesproken. Terwijl de grammaticale structuur van het Petjoh op het Maleis gebaseerd is, bouwt het Javindo voort op het Javaans.
(Bron WikipediA).
Petjoh is een mengtaal, de taal is een vermenging van Nederlands en Maleis. De voorwaarden van een mengtaal zijn:

a. er is een significant aantal 'gemengde' paren geweest, waarvan de moeder een andere taal sprak (het Maleis) dan de vader (het Nederlands); met 'gemengde' afstammelingen.
b. de etnische groep (de Indo's) werd door anderen en ook henzelf als een afzonderlijke groep beschouwd.
Lexion
Het grootste deel-ongeveer 83%-van het lexion van het Petjo bestaat uit Nederlandse woorden. Ongeveer 17% van het lexion is afkomstig uit het Maleis met invloeden van het Javaans, Soendanees en Chinees.
De grammatica, het klanksysteem, de woordvorming en woordvolgorde, zijn gebaseerd op het Maleis.
Voorbeeld van woorden:
sawohboom=sawohboom
mama'mojangtijd=grootmoederstijd
gangbruh=straatbrug
Voorbeeld van Nederlandse woorden die in het Petjoh meerdere betekenissen hebben:
Beuken
sonder reden hij beuk mij
en dan wij beuken de petjel
(en toen aten we petjel met smaak)
wij beukt met tarzanslah
(we zwommen met de tarzanslag)
Calque of leenvertaling
Van een Calque of leenvertaling is sprake als woorden of idioom in de ene taal woord-voor-woord vertaald worden in de andere taal. Bij het Petjo worden bv Maleise uitdrukkingen woord-voor-woord vertaald in het Nederlands:
Voorbeeld:
Al
Soedah
klaar, genoeg
Soedah laat maar
Soedah
ach laat maar
door-maar-door
teroes-teroes
door en door, continu
heloof je
masa
ongelooflijk, geloof je het
wattemeer
apa lagi
en ook nog, wat ook nog het geval is
tot op
hapis
op, klaar, ten einde
Adoeoehh ntiet, masa jij luier doormaardoor. Neeeeks jij doet!
Voorbeelden van zinnen:
Petjo:
fanwaar rokok-nja Ntiet
Maleis:
darimana rokok-nja Ntiet
Ned.:
waar heb je die sigaretten vandaan, Ntiet
Petjo:
kleren njang di-wassen door die frouw
Maleis:
pakaian njang di-tjoetji oleh njonja itoe
Ned.:
de kleren die door die vrouw worden gewassen
Petjo:
je siet proempie-nja?
Maleis:
lihat sosor-nja?
Ned.:
zie je die pruim (pruimtabak)
Petjo:
de water, njang stromen sachjes
Maleis:
air, njang mengalir sepoi-sepoi
Ned.:
het water, dat zachtjes stroomt
Klanknabootsingen (onomatopeeen)
Het Petjo kent net als het Maleis veel klanknabootsingen:
Slrrp, tjok, goak (vette slok dese), eeeh! Ngoeoeoes! Neusnja inhaleren.
Verdubbeling van woorden waarmee nieuwe woorden worden gevormd.
Zowel woorden uit het Maleis als het Nederlands worden verdubbeld wat leidt tot een verandering van de betekenis van een woord:
Intensiveren:
tolol-tolol=heel dom
lekker-lekker=erg lekker
herhaling, voortduring
rijen ron-ron met fiets=rondjes rijden met de fiets
meervoud
Als so alleen djoeloeng-djoeloeng jij fang!
Op die manier vang je alleen naaldvisjes!
bron: Tjalie Robinson,
De stem van Indisch Nederland
Nog meer leuke perhaaltjes:
http://indische-indo-gedichten.i8.com/petjoh.html
Tante Lien pertelt Sneeuwwitje en de seven dwergen
http://www.youtube.com/watch?v=4WH-gtlIg0M